Diyabet Tedavisinde Eczacılar Kritik Rol Oynuyor

Diyabet tedavisinde çok önemli yeri olan doğru enjeksiyon tekniklerini, kalem iğnesi seçimini ve eczacıların bu konudaki rolünü Becton Dickinson Türkiye Diyabet İş Birim Müdürü Ozan Bolat ile konuştuk

Kas 1, 2017


Doğru enjeksiyon tekniği neden önemli?

Diyabetli bireylerde kan şekeri kontrolünün sağlanabilmesi ve hastaların yaşamlarını kaliteli bir şekilde devam ettirebilmeleri için beslenmelerine dikkat etmeleri, önerilen egzersizleri yapmaları ve uygun insülin dozunu almalarının yanısıra enjeksiyonu doğru şekilde uygulamaları da tedavinin seyrini etkileyen en önemli konulardan biridir.

Yanlış yere ve aynı bölgeye enjeksiyon yapmak, iğneyi bir kereden fazla kulanmak, enjeksiyon sonrası 10 saniye bekleme kuralını uygulamamak gibi birçok önemli enjeksiyon basamağı diyabetli bireylerin pek çoğunda tedavide aksamalara ve komplikasyonlara neden olmaktadır. Bu da uzun vadede diyabetli bireyde göz hastalıkları, kardiovasküler hastalıklar, böbrek yetmezliği gibi birçok komplikasyonun gelişmesine neden olabilir.

Doğru enjeksiyon tekniği doğru kalem iğnesi seçimi ile başlar

4 mm iğnelerin, insülin enjeksiyonu için en güvenilir uzunluk olduğu hem uluslararası hem de ulusal kılavuzlar tarafından desteklenmektedir. 4 mm kalem iğnesi enjeksiyon sırasında insülinin kas içine enjekte edilme riskini minimuma indirerek, kas içi enjeksiyona bağlı hipoglisemilerin önlenmesine yardımcı olur, böylece daha iyi bir kan şekeri kontrolü sağlanır (Ref 1, 2, 3).

Sanılanın aksine kalem iğnesi seçimi hastanın BKİ (Beden Kütle İndeksi)'nden bağımsızdır yani 4 mm kalem iğnesinin çocuk ve obez bireyler dahil tüm vücut tiplerindeki hastalarda güvenle kullanılabileceği kanıtlanmıştır (Ref 2, 3).

Dünyada bir ilke imza atan BD, ilk 4 mm kalem iğnesini üreterek ülkemizde de enjeksiyon uygulayan diyabetli bireylere daha doğru bir diyabet yönetimi sunmayı amaçlamaktadır.

Türkiye Diyabet Vakfı "Diyabet Tanı ve Tedavi Kılavuzu" başta olmak üzere 11 derneğin katkılarıyla hazırlanan "İnsülin Kullananlar için Enjeksiyon Rehberi" de 4 mm iğnelerini tüm diyabetli bireyler için önermektedir

Her kalem iğnesi aynı mıdır?

Yüksek kalite standartları çerçevesinde üretilen iğnerin kullanımı oldukça kritiktir. Her ürün aynı yüksek kalite standartları çerçevesinde üretilmediği için deri içinde iğne kırılması, ağrı, morarma, kanama, yağ dokuda yumru oluşumu (lipohipertrofi) gibi birçok komplikasyon ortaya çıkabilmektedir.

İğne ucu teknolojisinin en az iğnenin uzunluğu ve çapı kadar önemli olduğu da son yıllarda yapılan çalışmalarla kanıtlanmıştır. BD'nin geliştirdiği pentapoint (5 kesit) teknolojisi ile iğnenin uç kısmı çok daha inceltilerek iğnenin deriye girişi kolaylaşmakta ve enjeksiyon ağrısı minimuma indirilerek diyabetli bireyin tedaviye uyumu artmaktadır.

İnsülin tedavisinde eczacılar önemli bir role sahiptir

Diyabetli bireylerin bilinçlendirilmesi ve doğru enjeksiyon tekniklerinin aktarılması konusunda eczacılar oldukça önemli bir role sahiptir.

Daha iyi kan şekeri kontrolü sağlamak için diyabetli bireylere aşağıdaki soruları yöneltebiliriz:

·         Kullandığı iğne uzunluğuna göre deri kıvrımı uyguluyor mu? *Kısa kalem iğneleri (4 mm & 5 mm) ile deri kıvrımı gerekmezken, uzun kalem iğneleri (6 mm & 8 mm) ile deri kıvrımı uygunmalıdır.

·         Enjeksiyon bölgelerini düzenli olarak değiştiriyor mu? *Enjeksiyon bölgesi içinde ve bölgeler arasında rotasyon yapmak oldukça kritiktir ve enjeksiyon bölgesini düzenli olarak değiştirmek buna bağlı birçok komplikasyonun önüne geçebilir.

·         İğneleri bir kereden fazla kullanıyor mu? *İğnelerin birden fazla kullanımı lipohipertrofi gibi oldukça önemli komplikasyonlara sebep olabilir.

·         10 saniye kuralına uyuyor mu? *İstenilen dozun tamamen uygulanabilmesi için enjeksiyon sonrası 10 saniye beklemek gereklidir.

·         İnsülinlerini doğru şekilde saklıyor mu? *İnsülinlerin buzdolabının kapak ya da sebzelik kısmında saklanması önerilmektedir.

·         Çalıştırılan/çalıştırılacak kasa enjeksiyon yapıyor musunuz? *Ütü öncesi kol, yürüyüş öncesi bacak gibi çalıştırılacak kaslara enjeksiyon yapmak insülin emilimi açısından sakıncalıdır.

·         Kullanılmış iğneleri nasıl atıyor? *İğne batma yaralanmalarının önüne geçmek ve atık yönetimini sağlamak için diyabetliler bilgilendirilmelidir.  

Aynı zamanda iğne kaynaklı sorunlar yaşayan, enjeksiyon bölgesinde komplikasyonlar oluşmuş diyabetlilere hekim tarafından reçetelenen kaliteli iğnenin ulaşmasını sağlamak için eczacının desteği kritik önem taşımaktadır. 

Eczacılar iş ortağımız

120 yılı aşkın süredir yenilikçi buluşlar gerçekleştiren BD, dünyada ilk cam insülin şırıngasını üreten medikal teknoloji şirketidir. 90 yılı aşkın süredir insülin enjeksiyon cihazları pazarında yenilikçi çalışmalarını devam ettirerek hem sağlık profesyonelleri hem de diyabetli bireylerin diyabet tedavisini iyileştirmeye devam etmektedir.

Türkiye genelinde 17.000 'i aşkın eczanede BD Diyabet Bölümü ürünleri bulunmaktadır. Eczacılar, sadece ürünlerimizin hastalara ulaşmasını sağlamıyor aynı zamanda doğru kullanımları konusunda hastaları eğitiyorlar. Bu nedenle eczacılarımız sadece en önemli müşterimiz değil, aynı zamanda iş ortağımızdır. BD, eczanelere yönelik gerçekleştirdiği eğitimler ve fark yaratan ileri teknolojiye sahip çözümleri ile daha iyi diyabet yönetimi için eczacılarımızla birlikte çalışmaya devam edecektir.


Referanslar
  1. Gibney MA, Arce CH, Byron KJ, Hirsch LJ. Skin and subcutaneous adipose layer thickness in adults with diabetes at sites used for insulin injections: implications for needle length recommendations. Curr Med Res Opin. 2010 Jun;26(6):1519-30.
  2. Hirsch L, Klaff L, Bailey T, Gibney M, Albanese J, Qu S, Kassler-Taub K. Comparative glycemic control, safety and patient ratings for a new 4 mm\32G insulin pen needle in adults with diabetes Curr Med ResOpin 2010;26:1531–1541
  3. Birkebaek NH, Solvig J, Hansen B, Jorgensen C, Smedegaard J, Christiansen JS. A 4-mm needle reduces the risk of intramuscular injections without increasing backflow to skin surface in lean diabetic children and adults. Diabet Care 2008;31(9):e65.